Ministerie van VWS (DUS-I)
MT Co-creatie & Interactieve Praatplaat
Samen met directie en managementteam de brugfunctie van DUS-I geschetst en uitgewerkt tot een gedragen, aanklikbare praatplaat.
Kennisplatform Visueel Werken & Transitie
Waarom mensen verandering wél omarmen als ze het voor zich zien
Beleidsnota's van 40 pagina's en dikke slide-decks zorgen zelden voor beweging. Ontdek hoe visueel werken binnen de (semi-)overheid en organisaties zorgt voor gedeelde taal, het doorbreken van kokers en echt eigenaarschap.
De Visueel Werken Driehoek van Gijs Copic: Eigenaarschap, Rijke Dialoog & Patronen Doorbreken.
Waarom goede veranderplannen en beleidsstukken zo vaak vastlopen
Herken je dit? Een projectgroep of adviesteam doet maandenlang onderzoek, voert interviews en presenteert een doorwrocht veranderplan of beleidsnota. Op papier klopt alles: de analyse, de doelen en de routekaart. En toch gebeurt er in de dagelijkse praktijk bijna niets.
Dat komt zelden doordat het plan inhoudelijk slecht is. Het komt doordat mensen pas in beweging komen als ze zichzelf én hun dagelijkse werk herkennen in het verhaal. Zolang een strategie alleen bestaat uit abstracte woorden (zoals 'integraal samenwerken', 'verbinding' of 'wendbaarheid'), kan iedereen ja knikken terwijl iedereen er iets compleet anders onder verstaat.
Van schijnbare consensus naar échte alignment:
Zodra je een abstract begrip of werkproces uittekent op papier, kun je je niet meer verschuilen achter vage containerbegrippen. Een tekening maakt direct zichtbaar waar beelden schuren — en precies dáár begint het goede gesprek.
De Visueel Werken Driehoek: drie krachten die elkaar versterken
Binnen Copic Visual Change Management werken we vanuit drie fundamentele pijlers die verklaren waarom visuele interventies versnelling brengen in taaie veranderprocessen:
1
Eigenaarschap vergroten
Eigenaarschap is het verschil tussen "we moeten gaan veranderen van het MT" en "dit is ons gezamenlijke verhaal". Wanneer medewerkers, ketenpartners of burgers zelf meeschetsen aan de knelpunten en de gewenste toekomst, zien ze hun eigen inbreng letterlijk terug in het eindresultaat.
Lees meer over tekenen & eigenaarschap →2
Rijke dialoog & sense-making
Communiceren bij verandering is veel meer dan eenzijdig zenden. Mensen hebben tijd en dialoog nodig voor sense-making (betekenisgeving): wat betekent deze koers voor mijn werk? Een visuele plaat op tafel fungeert als neutraal derde punt waardoor gesprekken verdiepen zonder welles-nietes-discussies.
Lees de 5 stappen van verandercommunicatie →3
Patronen & de onderstroom
In elke organisatie — en zeker binnen de overheid — bepalen ongeschreven regels, afdelingskokers en gewoontes in de onderstroom het succes van een transitie. Met gerichte visuele werkvormen leg je deze patronen veilig en met een vleugje luchtigheid op tafel.
Ontdek de 12 interventies uit de VCM Toolkit →De 5 vormen van visueel werken in de praktijk
Visueel werken is geen los kunstje, maar een gereedschapskist die je per fase van een beleids- of verandertraject gericht inzet:
1. Visual Change Management (VCM)
Gestructureerde procesbegeleiding waarbij visuele werkvormen worden ingezet om groepen door een veranderproces te loodsen. Denk aan interventies als Mijn verhaal / Jouw verhaal, De Onderstroom in Beeld en Patroonverkenning.
Meer over Visual Change Management →2. (Interactieve) Praatplaten
Het vertalen van een complexe visie, omgevingsvisie, nieuwe contractvorm of veranderverhaal naar één heldere tekening via onze bouwstenenaanpak. Ook beschikbaar als interactieve klikplaat voor intranet of web, waarin kijkers kunnen doorklikken naar video's en beleidsstukken.
Meer over Praatplaten laten maken →3. De VCM Toolkit (12 Visuele Interventies)
Speciaal ontwikkeld voor verandermanagers, programmamanagers en organisatieadviseurs: een fysieke kaartenset en methodiek met 12 beproefde visuele interventies om direct met teams aan de slag te gaan.
Bekijk de VCM Toolkit →4. Live Tekenen & Workshops Zakelijk Tekenen
Realtime visuele verslaglegging tijdens congressen, heidagen of burgerparticipatie (op locatie én online in video-calls), of een energieke workshop 'Tekenen op je Werk' waarin teams zelf leren visueel te communiceren.
Live tekenen | Workshop Zakelijk Tekenen →Visueel werken binnen de (semi-)overheid: praktijkvoorbeelden
Van ministeries en grote uitvoeringsorganisaties tot gemeenten en publieke kennisinstellingen: juist waar maatschappelijke opgaven complex zijn, brengt beeld helderheid. Enkele praktijkcases van Copic:
Rijkswaterstaat
Programma's RISK, DGAM & Noordzee
Van stalen kunstwerken en nieuwe contractvormen tot ruimtelijke drukte op de Noordzee: complexe opdrachten vertaald naar gedeelde beelden.
Gemeenten & Participatie
Overheid, Ondernemers & Burgers
Co-creatie met 120 ambtenaren en burgers (Buurkracht) en de visuele Economische Visie 2030 voor Gemeente IJsselstein.
Een initiatief van Gijs Copic (Copic Business Cartoons)
Met Copic beweeg ik mij op het snijvlak van visueel werken en verandermanagement. Na jarenlange ervaring binnen de Rijksoverheid, gemeenten en uitvoeringsorganisaties weet ik hoe lastig het is om beweging te krijgen in complexe maatschappelijke opgaven — en hoe snel de energie verandert zodra de stiften en schetsrollen op tafel komen.
Vrijblijvend kennismaken met Gijs →Veelgestelde vragen over visueel werken
Wat wordt precies bedoeld met visueel werken in organisaties en bij de overheid?
Visueel werken is het bewust inzetten van tekeningen, visuele werkvormen, praatplaten en live schetssessies om complexe vraagstukken te structureren, een gezamenlijke beeldtaal te ontwikkelen en veranderingen in beweging te brengen. In plaats van eenzijdig zenden via dikke beleidsnota's of PowerPoints, dwingt een tekening tot scherpte en echte dialoog.
Uit welke 3 pijlers bestaat de Visueel Werken Driehoek van Copic?
De Visueel Werken Driehoek bestaat uit: 1. Eigenaarschap (mensen omarmen verandering wanneer ze zichzelf herkennen in het verhaal en meebouwen), 2. Rijke dialoog (van schijnbare consensus en vage containerbegrippen naar echt gedeeld begrip), en 3. Patronen doorbreken (de onderstroom en onbewuste samenwerkingspatronen zichtbaar en bespreekbaar maken).
Waarom werkt visueel werken zo goed binnen de Rijksoverheid en gemeenten?
Overheidsorganisaties werken aan complexe maatschappelijke opgaven waarin beleid, uitvoering, bestuur en burgers elk een andere taal spreken en afdelingen vaak in 'kokers' opereren. Visuele interventies en praatplaten slaan een directe brug tussen deze werelden, waardoor sneller draagvlak en samenhang ontstaat.
Moet je zelf goed kunnen tekenen om visueel te werken met een team?
Nee, absoluut niet. Bij zakelijk tekenen en visuele co-creatie draait het niet om tekenkunst, maar om betekenisgeving (sense-making). Met een korte stoomcursus van 15 minuten kan ieder teamlid met eenvoudige basisvormen meedoen, of begeleidt Gijs Copic het proces als visueel verandermanager.